Do 1945 roku Opole nie miało zawodowej orkiestry, nie było więc potrzeby tworzenia filharmonii. Od 1947 roku działała Mała Orkiestra Symfoniczna, która stanowiła zalążek powstania Państwowej Orkiestry Symfonicznej im. Józefa Elsnera. Ta od 1972 roku działa jako Państwowa Filharmonia im. J. Elsnera.

Pozycję w kręgu muzycznym Orkiestra wyrobiła sobie już jako Państwowa Orkiestra Symfoniczna im. J. Elsnera. Oznaczało to, że występowali z nią najwybitniejsi soliści i polscy laureaci konkursów międzynarodowych oraz coraz częściej zaczęli gościć wykonawcy zagraniczni.

W 1996 roku utworzono Opolską Orkiestrę Kameralną oraz wskrzeszono Opolskie Prezentacje Młodych Laureatów. Zainicjowano Forum im. Lutosławskiego, Prezentacje Sztuki XX wieku, Dni Barokowe oraz Festiwal Kompozytorów Śląskich. W 2007 roku utworzono Chór Filharmonii Opolskiej, a w 2009 roku Chór Chłopięcy Filharmonii Opolskiej.

Dyrektorem artystycznym oraz pierwszym dyrygentem Orkiestry od 1999 roku był Bogusław Dawidow.

Sale:
- Koncertowa z 495 miejscami,
- Kameralna ze 120 miejscami,
- Foyer o powierzchni 168 m2.